Đơn đăng ký nhãn hiệu chưa được cấp văn bằng vẫn có thể chuyển cho người khác. Thủ tục gọi là ghi nhận thay đổi người nộp đơn: người nộp đơn ban đầu chuyển giao đơn bằng hợp đồng hoặc theo một căn cứ luật định như thừa kế, sáp nhập, rồi yêu cầu Cục Sở hữu trí tuệ ghi tên người mới vào hồ sơ đơn. Khi được ghi nhận, người mới tiếp tục quá trình thẩm định và văn bằng, nếu được cấp, sẽ mang tên họ.
Thủ tục này hay bị nhầm với đăng ký hợp đồng chuyển nhượng văn bằng. Hai việc giống nhau ở bản chất là đổi chủ, nhưng khác ở đối tượng: một bên là đơn chưa có quyền, một bên là quyền đã được cấp. Chọn sai thủ tục là mất thêm một vòng hồ sơ.
Khi nào nên chuyển đơn thay vì đợi cấp rồi chuyển nhượng
Thời gian thẩm định một đơn nhãn hiệu có thể kéo dài. Nếu trong thời gian đó người nộp đơn muốn bán, góp vốn, hay đơn giản là người nộp ban đầu không phải người sẽ kinh doanh lâu dài, chuyển đơn ngay giúp văn bằng cấp thẳng cho đúng người dùng. Làm như vậy chỉ cần một thủ tục; đợi cấp rồi mới chuyển nhượng thì thêm một thủ tục nữa, và trong khoảng chờ, mọi việc trả lời Cục vẫn do người cũ đứng tên.
Chuyển đơn còn có lợi khi đơn đang gặp vấn đề cần người mới chủ động xử lý. Ví dụ giả định: một xưởng nhỏ nộp đơn cho nhãn trà "Mây Đồi", rồi bán toàn bộ xưởng cho một hợp tác xã. Nếu đơn bị dự định từ chối một phần danh mục, chính hợp tác xã, người sẽ dùng nhãn, cần là bên quyết định thu hẹp danh mục hay tranh luận.
Ngược lại, có trường hợp nên đợi. Nếu đơn có rủi ro bị từ chối cao và bên mua chưa muốn trả tiền cho một thứ chưa chắc thành quyền, hai bên có thể ký thoả thuận khung, đợi có kết quả rồi mới ký hợp đồng chuyển nhượng văn bằng. Đây là lựa chọn thương mại, không có câu trả lời đúng cho mọi trường hợp.
Những căn cứ để chuyển giao đơn
Luật Sở hữu trí tuệ cho phép đơn được chuyển sang người khác không chỉ qua hợp đồng. Các căn cứ thường gặp:
- Hợp đồng chuyển giao đơn bằng văn bản giữa người nộp đơn và người nhận.
- Thừa kế, khi người nộp đơn là cá nhân qua đời trong lúc đơn đang chờ.
- Kế thừa do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách pháp nhân.
- Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, khi doanh nghiệp mới kế thừa quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cũ.
- Góp vốn, liên doanh, liên kết, thành lập pháp nhân mới có nhận chuyển giao đơn.
- Quyết định của cơ quan có thẩm quyền, chẳng hạn bản án hoặc quyết định của toà án về quyền nộp đơn.
Mỗi căn cứ cần một loại giấy tờ chứng minh khác nhau. Với hợp đồng là bản hợp đồng; với thừa kế là văn bản về thừa kế hợp pháp; với sáp nhập, chia, tách là giấy tờ ghi nhận việc tổ chức lại doanh nghiệp. Cục xem chứng cứ để xác định người mới thật sự có quyền với đơn.
Hồ sơ yêu cầu ghi nhận thay đổi người nộp đơn
Thành phần dưới đây là phổ biến; mẫu tờ khai và yêu cầu cụ thể bạn tải bản hiện hành trên cổng dịch vụ công của Cục Sở hữu trí tuệ trước khi soạn.
| Giấy tờ | Nội dung chính | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tờ khai yêu cầu ghi nhận thay đổi | Số đơn, thông tin người nộp đơn cũ và mới, căn cứ thay đổi | Ghi đúng số đơn và tên người nộp như trên hồ sơ đơn |
| Tài liệu xác nhận việc chuyển giao | Hợp đồng chuyển giao đơn, hoặc giấy tờ thừa kế, sáp nhập, chia tách, chuyển đổi | Tài liệu tiếng nước ngoài kèm bản dịch tiếng Việt |
| Văn bản đồng ý của các đồng người nộp đơn | Xác nhận đồng ý chuyển giao | Khi đơn do nhiều người cùng nộp |
| Giấy uỷ quyền | Uỷ quyền cho tổ chức đại diện hoặc người nộp hồ sơ | Người nhận đơn ở nước ngoài phải qua tổ chức đại diện |
| Chứng từ phí | Phí cho yêu cầu ghi nhận thay đổi | Mức thu theo biểu hiện hành |
Có thể gộp yêu cầu đổi người nộp đơn với yêu cầu sửa các thông tin khác của đơn trong cùng một hồ sơ nếu Cục cho phép, nhưng mỗi thay đổi có thể tính phí riêng. Hỏi trước nơi tiếp nhận để tránh nộp thiếu.
Đổi người nộp đơn ảnh hưởng thế nào tới thẩm định
Ngày nộp đơn và ngày ưu tiên giữ nguyên. Người mới kế thừa vị trí của đơn trong hàng chờ, cùng với quyền ưu tiên nếu đơn đã được hưởng. Đây là lý do đơn có ngày nộp sớm có giá trị mua bán: nó đứng trước những đơn nộp sau cho dấu hiệu tương tự.
Danh mục và mẫu nhãn không được mở rộng. Đổi chủ đơn không phải cơ hội để thêm sản phẩm hay đổi mẫu nhãn theo hướng làm rộng phạm vi. Muốn bảo hộ thêm thì phải nộp đơn mới, với ngày nộp mới.
Thư từ của Cục chuyển về người mới. Sau khi ghi nhận, các thông báo về thẩm định gửi cho người nộp đơn mới hoặc tổ chức đại diện của họ. Trước khi được ghi nhận, thư vẫn gửi người cũ, nên hợp đồng cần ràng buộc người cũ chuyển ngay mọi thông báo nhận được.
Người mới gánh cả vấn đề của đơn. Nếu đơn đã bị dự định từ chối, đang có ý kiến của người thứ ba hoặc gần hết hạn trả lời, người mới phải xử lý tiếp trong đúng thời hạn đang chạy. Hãy đọc toàn bộ hồ sơ đơn trước khi nhận chuyển giao.
Người mới phải đủ điều kiện nộp đơn. Người nhận đơn phải là người có quyền đăng ký nhãn hiệu đó. Với nhãn hiệu tập thể, chứng nhận, điều kiện về chủ thể chặt hơn và có thể khiến việc chuyển giao không được chấp nhận.
Hợp đồng chuyển giao đơn nên có gì riêng
So với hợp đồng chuyển nhượng văn bằng, hợp đồng chuyển giao đơn chứa thêm một rủi ro: thứ được mua có thể không bao giờ trở thành quyền. Vì vậy nên có thêm:
- Mô tả tình trạng đơn tại ngày ký: đã công bố chưa, có thông báo nào của Cục chưa xử lý, có ý kiến người thứ ba không.
- Cách trả tiền gắn với kết quả, ví dụ trả một phần khi Cục ghi nhận đổi người nộp đơn, phần còn lại khi có quyết định cấp văn bằng.
- Phương án nếu đơn bị từ chối toàn bộ hoặc một phần: hoàn tiền tương ứng, hay bên bán hỗ trợ nộp đơn mới.
- Nghĩa vụ của người cũ chuyển ngay mọi thư từ của Cục và ký các văn bản cần thiết trong thời hạn ngắn.
- Cam kết người cũ không nộp đơn mới cho nhãn tương tự sau khi chuyển giao.
- Chuyển giao kèm chứng cứ sử dụng nhãn từ trước, phòng khi cần dùng để chứng minh khả năng phân biệt.
Nếu đơn có chứa phần mẫu nhãn do người thiết kế bên ngoài làm, hãy rà luôn quyền tác giả đối với hình vẽ đó. Mua được đơn nhãn hiệu mà không có quyền với hình logo là để lại một lỗ hổng.
Trình tự từ lúc thoả thuận tới lúc Cục ghi nhận
Một vòng chuyển giao đơn gọn gàng thường đi theo thứ tự dưới đây. Mỗi bước nên có người chịu trách nhiệm rõ ràng trong hợp đồng.
- Bên nhận xin bên chuyển bản sao toàn bộ hồ sơ đơn: tờ khai, mẫu nhãn, danh mục, mọi thông báo của Cục và văn bản đã trả lời.
- Đọc tình trạng đơn, đánh giá rủi ro, đối chiếu điều kiện của bên nhận với loại nhãn hiệu.
- Soạn và ký hợp đồng chuyển giao đơn bằng văn bản, ghi đúng số đơn, ngày nộp, tên người nộp như trên hồ sơ.
- Lập tờ khai yêu cầu ghi nhận thay đổi người nộp đơn, kèm hợp đồng, giấy uỷ quyền nếu có, chứng từ phí.
- Nộp hồ sơ qua hệ thống trực tuyến hoặc tại điểm tiếp nhận của Cục, lưu số hồ sơ để theo dõi.
- Trong lúc chờ, bên chuyển tiếp tục nhận và chuyển ngay mọi thư của Cục về đơn gốc cho bên nhận; nếu có thời hạn trả lời đang chạy, hai bên phối hợp trả lời đúng hạn bằng tên người đang đứng đơn.
- Nhận thông báo ghi nhận; từ đó bên nhận là người nộp đơn, tự trả lời Cục và nhận văn bằng nếu đơn được cấp.
Bước sáu là bước hay bị lơ là. Một thông báo dự định từ chối gửi tới người cũ đúng lúc hai bên đang chờ ghi nhận, rồi bị để quên quá hạn, có thể làm đơn bị từ chối, và cả giao dịch mất giá trị.
Không làm thủ tục ghi nhận thì sao
Nhiều người ký hợp đồng chuyển giao đơn rồi để đó, nghĩ rằng giữa hai bên đã xong. Khi Cục cấp văn bằng, văn bằng vẫn mang tên người nộp đơn cũ, vì Cục chỉ biết người đang đứng trong hồ sơ. Lúc đó, để thành chủ, người mua phải làm thêm thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng văn bằng, cần người cũ ký lại giấy tờ mới.
Nếu người cũ đã giải thể, qua đời, ra nước ngoài hoặc không còn hợp tác, việc lấy chữ ký trở nên rất khó. Trường hợp xấu hơn: người cũ đem chính văn bằng đó bán cho người khác, và người kia nộp hồ sơ đăng ký trước. Hợp đồng chuyển giao đơn chưa ghi nhận lúc đó chỉ còn là căn cứ để kiện đòi bồi thường, không còn là căn cứ để đứng tên nhãn.
Bài học rút ra: ký xong hợp đồng chuyển giao đơn thì nộp hồ sơ ghi nhận ngay. Khoảng trống giữa ngày ký và ngày ghi nhận càng ngắn, rủi ro càng nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Đơn nhãn hiệu chưa được cấp thì có bán được không?
Được. Người nộp đơn có thể chuyển giao đơn bằng hợp đồng văn bản, sau đó yêu cầu Cục Sở hữu trí tuệ ghi nhận thay đổi người nộp đơn. Người mua nhận cả ngày nộp đơn, ngày ưu tiên và mọi vấn đề đang có của đơn.
Chuyển đơn có làm đơn phải xếp lại từ đầu không?
Không. Ngày nộp đơn và quyền ưu tiên giữ nguyên, quá trình thẩm định tiếp tục từ bước đang dừng. Chỉ có thông tin người nộp đơn thay đổi sau khi Cục ghi nhận.
Nhân dịp đổi người nộp đơn có thêm sản phẩm vào danh mục được không?
Không. Thay đổi người nộp đơn không cho phép mở rộng danh mục hay đổi mẫu nhãn theo hướng rộng hơn. Muốn bảo hộ thêm sản phẩm, bạn cần nộp một đơn mới với ngày nộp mới.
Người nộp đơn qua đời khi đơn đang chờ thì đơn có mất không?
Không tự mất. Người thừa kế hợp pháp có thể yêu cầu ghi nhận mình là người nộp đơn mới, kèm giấy tờ chứng minh quyền thừa kế, rồi tiếp tục theo đơn và đáp ứng các thời hạn đang chạy.
Đơn đang bị dự định từ chối thì có nên mua không?
Có thể, nhưng giá và điều kiện thanh toán nên phản ánh rủi ro đó. Đọc kỹ lý do dự định từ chối, đánh giá khả năng trả lời, và gắn phần lớn khoản thanh toán với kết quả cấp văn bằng.